BIẾN  ĐỔI KHÍ HẬU Ở VIỆT NAM VÀ KHU VỰC 

GS.TS. Nguyễn Đức Ngữ, Trung tâm Khí tượng Thủy văn và môi trường 
GS.TS Nguyễn Trọng Hiệu, Ban chỉ đạo  quốc gia GEF. SGP Việt Nam

1. ĐẶC ĐIỂM KHÍ HẬU VIỆT NAM
Việt Nam có khí hậu nhiệt đới gió mùa của một bán đảo ở Đông Nam Á, kéo dài trên 15 vĩ độ, nằm hoàn toàn trong đới nội chí tuyến của bán cầu Bắc và chịu ảnh hưởng sâu sắc của vùng biển Tây Thái Bình Dương và Biển Đông.
Hoàn lưu khí quyển ở Việt Nam là tổng hòa của hoàn lưu gió mùa Đông Bắc Á và hoàn lưu gió mùa Nam Á. Dưới tác động của gió mùa Đông Bắc Á, hàng năm trung bình có hơn 26 đợt front lạnh (PRL) xâm nhập miền Bắc. Từ vùng biển Tây Thái Bình Dương và Biển Đông, hàng năm trung bình có hơn 8 xoáy thuận nhiệt đối (XTNĐ), bao gồm bão và áp thấp nhiệt đới, đổ bộ vào các vùng ven biển.
Nhiệt độ trung bình năm là 8-280C, trong đó nhiều vùng núi cao trên 800-1000 m có nền nhiệt độ mang tính phi nhiệt đới. Lượng mưa trung bình năm từ 600-5000 mm, trong đó vùng Cực Nam Trung Bộ chỉ có lượng mưa dưới 1200 mm và thuộc loại khô hạn.
Đáng chú ý, mùa lạnh chỉ tồn tại ở phía Bắc vĩ tuyến 16. Trên lãnh thổ Việt Nam cũng có hai chế độ mưa khác nhau: mưa gió mùa Tây Nam (mùa mưa phổ biến từ tháng V đến tháng X) ở Bắc Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ và mưa gió mùa Đông Bắc (mùa mưa phổ biến từ tháng VIII đến tháng XII) ở Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ.
2. BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VÀ XU THẾ KHÍ HẬU TRONG KHOẢNG 100 NĂM QUA
2.1 Biến đổi của một số yếu tố khí hậu tiêu biểu
2.1.1 Biến đổi của tần số front lạnh ở Bắc Bộ
Độ lệch tiêu chuẩn (S =  , trong đó là trung bình số học) của tần số FRL năm là 2,93. 
Bảng 2.1: Độ lệch tiêu chuẩn và biến suất của tần số FRL
Đặc trưng	I	II	III	IV	V	VI	VII	VII	IX	X	XI	XII	Năm	
Độ lệch tiêu chuẩn (đợt)	1.57	1.04	1.04	1.39	1.07	1.36	0.22	0.36	1.10	1.10	1.68	0.94	4.36	
Biến suất (%)	39.3	30.2	30.2	53.5	41.1	97.1	220.0	180.0	91.7	45.8	46.7	27.6	16.0	
Với trị số trung bình là 27,3, FRL có biến suất năm là 16%, khá thấp so với các yếu tố khác (bảng 2.1)
Số đợt FRL năm 1994 (16) thấp đến mức được coi là dị thường và năm 1970 (40) cao đến mức được coi là dị thường.
2.1.2 Biến đổi của tần số xoáy thuận nhiệt đới (XTNĐ)
2.1.2.1 Biến đổi của tần số XTNĐ hoạt động trên Biển Đông (XTNĐBĐ)
Trong 40 năm (1961-2000), biến đổi của XTNĐBĐ có những điểm đáng lưu ý sau đây:
(1). XTNĐBĐ có độ lệch tiêu chuẩn là 2,93 và biến suất là 27%. (bảng 2.2). 
Bảng 2.2: Độ lệch tiêu chuẩn và biến suất của XTNĐBĐ
Đặc trưng	I	II	III	IV	V	VI	VII	VIII	IX	X	XI	XII	Năm	
Độ lệch tiêu chuẩn (cơn)	0.26	0.22	0.33	0.33	0.77	0.75	1.08	1.09	1.03	1.42	1.24	0.60	2.93	
Biến suất (%)	347	440	264	264	64	75	60	61	57	75	95	150	27	
(2). Có 15 năm (37,5%) XTNĐBĐ nhiều hơn trung bình và 16 năm (40%) XTNĐBĐ ít hơn trung bình. Như vậy, số năm có chuẩn sai dương xấp xỉ số năm có chuẩn sai âm và gần gấp đôi số chuẩn sai không.
(3). XTNĐBĐ nhiều nhất vào năm 1981 (20) và ít nhất vào năm 1969 (5). 
(4). Số XTNĐBĐ giảm dần từ thập kỷ 1961 - 1970 (114) đến 1971 - 1980 (113) rồi 1981 - 1990 (109) và thấp nhất vào thập kỷ 1991 - 2000 (103).
2.1.2.2 Biến đổi của tần số XTNĐ ảnh hưởng đến Việt Nam (XTNĐVN)
Trong thời kỳ 1961 - 2000, biến đổi của tần số XTNĐVN có những điểm đáng lưu ý sau đây:
1) Độ lệch tiêu chuẩn, biến suất của tần số XTNĐVN năm lần lượt là 2,58 và 35%, có phần rõ rệt hơn so với XTNĐ hoạt động trên Biển Đông (bảng 2.3)
2) Có 19 năm XTNĐVN nhiều hơn trung bình và 21 năm XTNĐVN ít hơn trung bình. Về cơ bản, số chuẩn sai dương cân bằng với số chuẩn sai âm.
3) Những năm có chuẩn sai dương thường xen kẽ với những năm có chuẩn sai âm. 
4) XTNĐVN nhiều nhất vào năm 1973 (12 cơn), tiếp đó là các năm 1964, 1970, 1971, 1989, 11 cơn mỗi năm và ít nhất vào năm 1976 (2 cơn), tiếp đó là các năm 1969, 1977, 1987, mỗi năm có 3 cơn. 
Bảng 2.3: Độ lệch tiêu chuẩn và biến suất của XTNĐ ảnh hưởng đến Việt Nam
Đặc trưng	II	III	IV	V	VI	VII	VIII	IX	X	XI	XII	Năm	
Độ lệch tiêu chuẩn (cơn)	0.016	0.022	0.022	0.37	0.75	0.70	0.89	1.35	1.39	1.07	0.73	2.58	
Biến suất (%)	63	44	44	45	107	77	99	123	87	97	243	35	
2.1.3 Biến đổi của nhiệt độ
Biến đổi từ năm này qua năm khác của nhiệt độ trung bình có một số đặc điểm sau đây:
1) Biến đổi của nhiệt độ trung bình tương đối nhiều trong mùa đông, nhiều nhất vào các tháng chính đông (XII, I, II) và tương đối ít trong mùa hè, ít nhất vào các tháng chính hạ (VI, VII, VIII) (bảng 2.4)
2) Biến đổi của nhiệt độ trung bình tháng IV và tháng X, tiêu biểu cho thời kỳ quá độ giữa các mùa, không nhiều như của tháng I và không ít như của tháng VII. 
Bảng 2.4: Độ lệch tiêu chuẩn của một số đặc trưng yếu tố nhiệt độ trên một số địa điểm tiêu biểu (0C).
Khu vực	Trạm tiêu biểu	Nhiệt độ trung bình	Nhiệt độ cao nhất năm	Nhiệt độ thấp nhất năm	
		I	IV	VII	X	Năm			
Tây Bắc	Lai Châu	1.0	0.9	0.5	0.8	0.3	1.33	2.45	
Đông Bắc	Sa Pa	1.5	1.1	0.4	0.7	0.4	0.72	1.17	
Đồng bằng Bắc Bộ	Hà Nội	1.4	1.2	0.5	0.9	0.5	1.07	1.46	
Bắc Trung Bộ	Vinh	1.4	1.3	0.7	0.7	0.5	0.82	1.37	
Nam Trung Bộ	Đà Nẵng	1.1	0.7	0.5	0.6	0.3	0.93	1.51	
Tây Nguyên	Đà Lạt	0.7	0.6	0.3	0.4	0.3	1.29	1.72	
Nam Bộ	Tân Sơn Nhất	0.9	0.6	0.5	0.5	0.4	0.69	1.38	
3) Biến đổi của nhiệt độ trung bình năm ít hơn của bất cứ tháng nào, kể cả các tháng giữa mùa hè.
4) Trên cùng khu vực không có sự khác biệt đáng kể về các đặc trưng phản ánh biến đổi nhiệt độ giữa vùng núi và đồng bằng, giữa vùng núi cao và vùng núi thấp, giữa các hải đảo và vùng đất liền kế cận
Biến đổi về trị số kéo theo sự biến đổi về biến trình năm của nhiệt độ Biểu hiện chủ yếu của biến đổi đó như trong bảng 2.5.
Bảng 2.5: Tần suất tháng lạnh nhất và tháng nóng nhất
Đặc trưng	Lạnh nhất	Nóng nhất	
Tháng	XI	XII	I	II	III	IV	V	VI	VII	VIII	
Hà Nội		24	47	29				40	53	7	
Đà Nẵng		25	68	7				49	36	15	
Tân Sơn Nhất	6	45	49	0	3	77	20				
2.1.4 Biến đổi về mưa
Biến đổi của lượng mưa có một số đặc điểm sau đây:
1) Trên cùng địa điểm, độ lệch tiêu chuẩn của lượng mưa năm lớn hơn của lượng mưa tháng và của tháng mưa nhiều lớn hơn của tháng mưa ít. Ngược lại, biến suất của lượng mưa năm bé hơn của lượng mưa tháng và của các tháng mùa mưa bé hơn của các tháng mùa khô (bảng 2.6).
2) Lượng mưa năm của các khu vực Trung Bộ không ổn định như Bắc Bộ và Nam Bộ.
Bảng 2.6: Độ lệch tiêu chuẩn (S; mm) và biến suất của lượng mưa (Sr; %) trên một số địa điểm tiêu biểu
Khu vực	Trạm tiêu biểu	Đặc trưng	I	IV	VII	X	Năm	
Tây Bắc	Lai Châu	S	29.0	55.5	129.3	61.9	286.7	
		Sr	99	42	28	68	14	
Đông Bắc	Sa Pa	S	46.4	75.2	161.9	113.6	402.8	
		Sr	69	36	36	54	14	
Đồng bằng Bắc Bộ	Hà Nội	S	21.6	53.4	101.8	104.8	320.0	
		Sr	102	55	39	72	19	
Bắc Trung Bộ	Vinh	S	29.0	37.7	119.2	353.0	514.0	
		Sr	55	59	102	69	25	
Nam Trung Bộ	 Đà Nẵng	S	76.6	50.7	83.1	276.6	545.4	
		Sr	98	143	98	44	26	
Tây Nguyên	Đà Lạt	S	12.1	89.8	83.2	100.3	237.1	
		Sr	159	55	36	41	13	
Nam Bộ	Tân Sơn Nhất	S	19.3	50.7	93.5	91.8	284.9	
		Sr	140	101	32	34	15	
 Mùa mưa cũng biến đổi mạnh mẽ từ năm này qua năm khác, về thời gian bắt đầu, tháng cao điểm cũng như về thời gian kết thúc. Nói chung, mùa mưa có thể dao động trong phạm vi  3 - 4 tháng hoặc hơn nữa, tuỳ thuộc vào biến trình mưa của khu vực.
2.2 Xu thế biến đổi khí hậu ở Việt Nam
2.2.1 Tổng quan về xu thế biến đổi khí hậu trên khuvực 
Biến đổi khí hậu có tính khu vực rõ rệt. Liên quan đến biến đổi khí hậu ở Việt Nam là một số đặc tính biến đổi khí hậu ở nhiệt đới và khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Nói chung, khu vực nhiệt đới không phải là nơi có sự gia tăng nhiệt độ mạnh mẽ nhất trong xu thế nóng lên toàn cầu hiện nay. Song, trên biển nhiệt đới, lượng mưa và cả lượng bốc hơi có xu thế tăng lên rõ rệt hơn các khu vực khác.
Ở khu vực nhiệt đới Thái Bình Dương, biến đổi khí hậu thể hiện hai đặc điểm chính:
(1) Nhiệt độ trung bình tăng lên, song không nhiều như các khu vực khác.
(2) Lượng mưa tăng lên ở nhiều nơi, song lại giảm đi ở một số nơi khác.
Có điều là, biến đổi khí hậu ở châu Á - Thái Bình Dương luôn luôn gắn liền với những dao động thất thường trong cơ chế gió mùa, với hiện tượng ENSO, với tần số cũng như cường độ của xoáy thuận nhiệt đới.

2.2.2 Xu thế biến đổi của một số yếu tố khí hậu tiêu biểu ở Việt Nam
a) Tần số front lạnh qua Bắc Bộ:
Phương trình xu thế của tần số front lạnh qua Bắc Bộ thời kỳ 1961 - 2000 có dạng Yx = 28,3 - 0.049x
Xu thế giảm của FRL trên thực tế chỉ bắt đầu vào thập kỷ 1971 - 1980
Bảng 2.9 Tần số của một số loại hình thời tiết trong các thập kỷ gần đây:
Thập kỷ	Front lạnh qua Bắc Bộ	Xoáy thuận nhiệt đới biển Đông	Xoáy thuận nhiệt đới ảnh hưởng Việt Nam	Số ngày mưa phùn trung bình năm ở Hà Nội	
1961 - 1970	268	114	74	29.7	
1971 - 1980	288	113	77	35.8	
1981 - 1990	287	109	76	28.7	
1991 - 2000	249	103	68	14.5	
b) Tần số xoáy thuận nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông
Phương trình xu thế của XTNĐBĐ có dạng: Yx = 12,1 - 0,0548x
Xu thế giảm của XTNĐBĐ tương đối nhất quán trong suốt 4 thập kỷ 1961 - 2000, song rõ nhất vào các năm gần đây.
c) Tần số XTNĐ ảnh hưởng đến Việt Nam.
Phương trình xu thế của XTNĐVN có dạng: Yx = 8,0 - 0,0303x
Trên thực tế, xu thế giảm đi bắt đầu vào thập kỷ 1971 - 1980 và tương đối rõ vào những năm gần đây.
d) Số ngày mưa phùn ở Hà Nội
Phương trình xu thế của số ngày mưa phùn năm ở Hà Nội có dạng:
Yx = 37,6 - 0,51x
Xu thế giảm bắt đầu từ cuối thập kỷ 1971 - 1980 và duy trì cho đến những năm gần đây nhất.
e) Nhiệt độ trung bình năm
Phương trình xu thế của nhiệt độ trung bình năm ở Hà Nội có dạng:
Yx = 23,4 + 0,0056x
Phương trình xu thế của nhiệt độ trung bình năm ở Đà Nẵng có dạng:
Yx = 25,7 + 0,0018x
Phương trình xu thế của nhiệt độ trung bình năm ở Tân Sơn Nhất có dạng:
Yx = 26,8 + 0,010x
Như vậy, xu thế của nhiệt độ trung bình năm trong 7 thập kỷ vừa qua là tăng lên, tương đối rõ và nhất quán ở Tân Sơn Nhất, Hà Nội và không rõ lắm ở Đà Nẵng.
g. Nhiệt độ trung bình tháng I
Phương trình xu thế của nhiệt độ trung bình tháng I ở Hà Nội có dạng:
Yx = 16,5 + 0,0022x
Phương trình xu thế của nhiệt độ trung bình tháng I ở Đà Nẵng có dạng:
Yx = 21,2 + 0,0068x
Phương trình xu thế của nhiệt độ trung bình tháng I ở Tân Sơn Nhất có dạng: Yx = 25,6 + 0,0095x
Như vậy, ở cả 3 địa điểm trên, xu thế của nhiệt độ trung bình tháng I đều không rõ rệt. Sở dĩ như vậy vì trên thực tế, nhiệt độ tháng I chỉ mới tăng lên trong khoảng 10 - 20 năm gần đây.
h. Nhiệt độ trung bình tháng VII.
Phương trình xu thế của nhiệt độ trung bình tháng VII ở Hà Nội có dạng:
Yx = 28,6 + 0,0091x
Phương trình xu thế của nhiệt độ trung bình thángVII ở Đà Nẵng có dạng:
Yx = 28,9 + 0,0054x.

Phương trình xu thế của nhiệt độ trung bình tháng VII ở Tân Sơn Nhất có dạng: Yx = 26,7 + 0,0136x
Như vậy, xu thế tăng lên của nhiệt độ tháng VII ở Hà Nội và Tân Sơn Nhất tương đối rõ nét và nhất quán. Trong khi đó, xu thế của nhiệt độ tháng VII không thể hiện nhất quán do nền nhiệt độ khá cao trong hai thập kỷ 1961 - 1980 ở Đà Nẵng
i. Lượng mưa năm
Phương trình xu thế của lượng mưa năm ở Hà Nội có dạng:
Yx = 1644,8 + 0,3391x
Phương trình xu thế của lượng mưa năm ở Đà Nẵng có dạng:
Yx = 1930,7+ 1,0261x
Phương trình xu thế của lượng mưa năm ở Tân Sơn Nhất có dạng:
Yx = 1831,8 + 2,1373x
Trên từng địa điểm, xu thế biến đổi của lượng mưa trong 9 thập kỷ vừa qua không nhất quán: Có giai đoạn tăng lên và có giai đoạn giảm xuống. Trên lãnh thổ Việt Nam, xu thế biến đổi của lượng mưa cũng rất khác nhau giữa các khu vực.

		

		

3. TÌNH HÌNH PHÁT THẢI KHÍ NHÀ KÍNH Ở VIỆT NAM
3.1 Phát thải khí nhà kính (knk) trong những năm 1990
3.1.1 Tổng hợp kết quả kiểm kê quốc gia knk năm 1994
	Với 5 nguồn phát thải: năng lượng, các quá trình công nghiệp, lâm nghiệp và thay đổi sử dụng đất, nông nghiệp, chất thải, lượng phát thải knk tính ra CO2 tương đương của năm 1994 là 103,8393 triệu tấn, trong đó, nhiều nhất là của ngành năng lượng và ít nhất là của lĩnh vực chất thải (bảng 3.1)
Bảng 3.1 Tổng hợp kết quả kiểm kê knk năm 1994
Lĩnh vực phát thải	Lượng phát thải CO2 tương đương (triệu tấn)	Tỷ trọng (%)	
Năng lượng	25,63709	24,7	
Các quá trình công nghiệp	3,80719	3,7	
Lâm nghiệp và thay đổi sử dụng đất	19,38	18,7	
Nông nghiệp	52,45	50,5	
Chất thải	2,56502	2,4	
Tổng cộng	103,8393	100	
3.1.2 Kết quả kiêm kê knk năm 1998
	Về phát thải knk, 1998 được coi là năm tiêu biểu của nửa cuối thập kỷ 1990. Theo văn phòng Công ước quốc tế của Bộ Tài nguyên và Môi trường, tổng lượng phát thải knk năm 1998 là 120,8 triệu tấn CO2 tương đương (bảng 3.2).
Bảng 3.2 Lượng phát thải knk trong các lĩnh vực chủ yếu vào năm 1998
Lĩnh vực	Lượng phát thải CO2 tương đương (triệu tấn)	Tỷ trọng (%)	
Năng lượng	43,2	36	
Các quá trình công nghiệp	5,6	5	
Nông nghiệp	57,3	47	
Lâm nghiệp và thay đổi sử dụng đất	12,1	10	
Chất thải	2,6	2	
Tổng cộng	120,8	100	
	Phát thải lớn nhất là từ lĩnh vực nông nghiệp (47%) và ít nhất là từ lĩnh vực chất thải (2%). So với năm 1994, tỷ trọng phát thải từ lĩnh vực nông nghiệp giảm đi 2% còn từ lĩnh vực năng lượng tăng lên hơn 20%. Đáng lưu ý là, nhờ tích cực trồng rừng, lượng phát thải trong lĩnh vực lâm nghiệp và chuyển đổi sử dụng đất từ 19,38 triệu tấn năm 1994 giảm xuống 12,1 triệu tấn năm 1998.
3.2 Phát thải knk trong những năm sắp tới
	Theo thông báo đầu tiên của Việt Nam cho Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu, lượng phát thải knk trong các lĩnh vực chủ yếu bao gồm năng lượng, lâm nghiệp và chuyển đổi sử dụng đất, nông nghiệp của Việt Nam là 140,67 triệu tấn vào năm 2010 và 233,28 triệu tấn vào năm 2020 (bảng 3.3). Nếu giả định rằng trong tương lai phát thải từ quá trình công nghiệp và từ chất thải vẫn chiếm tỷ trọng 6,1% như năm 1994 thì tổng lượng phát thải knk vào các năm 2010 và 2020 lần lượt là 149,39 và 247,74 triệu tấn.
Bảng 3.3: Dự tính lượng phát thải knk cho năm 2010, 2020 (tr.tấnCO2 tg đương)
Lĩnh vực	1994	2000	2010	2020	
Năng lượng	25,64	45,92	105,17	196,98	
Lâm nghiệp và thay đổi sử dụng đất	19,38	4,20	21,70	28,4	
Nông nghiệp	52,45	52,50	57,20	64,70	
Tổng cộng	97,47	102,60	140,67	233,28	
	Như vậy, so với năm 1994, lượng phát thải của các năm 2010, 2020 lần lượt bằng 410%, 768% về năng lượng, 109%, 123% về nông nghiệp. Đặc biệt từ sau năm 2000, trong lĩnh vực lâm nghiệp và chuyển đổi sử dụng đất lượng CO2 hấp thụ sẽ vượt xa lượng CO2 phát thải. 
4. CÁC KỊCH BẢN BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU Ở VIỆT NAM
	Cũng như các nước khác trong khu vực, các kịch bản biến đổi khí hậu ở Việt Nam đã được xây dựng cho 3 yếu tố chính là nhiệt độ, lượng mưa, độ cao mực nước biển và các mốc thời gian chủ yếu là 2010, 2050 và 2070.
Sau đây là các mô phỏng nhiệt độ, lượng mưa, mực nước biển trên các khu vực:
Bảng 4.1 Các mô phỏng biến đổi khí hậu ở Việt Nam
Yếu tố	Khu vực	Mùa	2010	2050	2070	
Nhiệt độ tăng (0C)	Tây Bắc, Đông Bắc	-	0.5	1.0	2.5	
	Đồng bằng Bắc Bộ	-	0.3	1.1	1.5	
	Bắc Trung Bộ	-	0.3	1.1	1.5	
	Trung Trung Bộ	-	0.3	1.1	1.5	
	Nam Trung Bộ	-	0.3	1.1	1.5	
	Tây Nguyên	-	0.5	1.0	2.5	
	Nam Bộ	-	0.3	1.1	1.5	
Lượng mưa tăng (+) hay giảm (-) %	Tây Bắc, Đông Bắc	Mưa	0	0 - 5	0 - 5	
		Khô	0	-5 - +5	-5 - +5	
	Đồng bằng Bắc Bộ
	Mưa	0	0 - 5	0 - 5	
		Khô	0	-5 - +5	-5 - +5	
	Bắc Trung Bộ
	Mưa	0	0 - 10	0 - 10	
		Khô	0	0 - 5	0 - 5	
	Trung Trung Bộ	Mưa	0	0 - 10	0 - 10	
		Khô	0	0 - 5	0 - 5	
	Phía Bắc của Nam Trung Bộ	Mưa	0	0 - 10	0 - 10	
		Khô	0	0 - 5	0 - 5	
	Tây Nguyên	Mưa	0	0 - 5	0 - 5	
		Khô	0	-5 - +5	-5 - +5	
	Nam Bộ và cực Nam Trung Bộ	Mưa	0	0 - 5	0 - 5	
		Khô	0	-5 - +5	-5 - +5	
Nước biển dâng (cm)	Toàn dải bờ biển	-	-	33	45	
5. TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU Ở VIỆT NAM
	Cũng như các nước khác ở khu vực Đông Nam Á, biến đổi khí hậu gây nên những tác động chủ yếu sau đây đối với các lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế quốc dân.
5.1 Tác động của BĐKH đối với tài nguyên nước
	 Trên cả 2 sông lớn là sông Hồng và sông Mê Kông, các biến đổi âm nhiều hơn đối với dòng chảy năm và dòng chảy kiệt và biến đổi dương nhiều hơn đối với dòng chảy lũ.
	Trên các sông vừa và nhỏ khác, dòng chảy năm có thể giảm đi và cũng có thể tăng lên với mức tượng tự hoặc nhiều hơn.
5.1.2 Tác động của BĐKH đối với nông nghiệp
	Với sự nóng lên trên phạm vi toàn lãnh thổ, thời gian thích nghi của cây trồng nhiệt đới mở rộng và của cây trồng á nhiệt đới thu hẹp lại. Theo dự tính, về phân bố cây trồng có thể có những thay đổi sau đây:
- Ranh giới của cây trồng nhiệt đới dịch chuyển về phía vùng núi cao hơn và các vĩ độ phía Bắc. Mặt khác, phạm vi thích nghi của cây trồng á nhiệt đới bị thu hẹp thêm. Vào những năm 2070, cây nhiệt đới ở vùng núi chỉ có thể sinh trưởng ở những đai cao hơn 100 - 500m và lùi xa hơn về phía Bắc 100 - 200km so với hiện nay.
- Ngập úng hay hạn hán xuất hiện với tần suất cao hơn hiện nay.
- Một phần đáng kể diện tích trồng trọt ở vùng đồng bằng duyên hải, châu thổ sông Hồng, sông Mê Công bị ngập mặn do nước biển dâng.
5.1.3 Tác động của BĐKH đối với lâm nghiệp
Do BĐKH hệ sinh thái rừng bị ảnh hưởng theo các chiều hướng khác nhau:
- Nước biển dâng lên làm hẹp diện tích rừng ngập mặn, mặt khác có tác động xấu đến rừng tràm và rừng trồng trên đất bị nhiễm phèn ở các tỉnh Nam Bộ.
- Ranh giới rừng nguyên sinh cũng như rừng thứ sinh có thể dịch chuyển. Rừng cây họ dầu mở rộng lên phía Bắc và các đai cao hơn, rừng rụng lá với nhiều cây chịu hạn phát triển mạnh.
- Nhiệt độ và mức độ khô hạn gia tăng làm tăng nguy cơ cháy rừng, phát triển sâu bệnh, dịch bệnh,...
5.1.4 Tác động của BĐKH đối với ngành thuỷ sản
Đối với nguồn lợi hải sản và nghề cá, BĐKH gây ra các tác động sau đây:
- Mức nước dâng làm cho chế độ thuỷ lý, thuỷ hoá và thuỷ sinh xấu đi. Kết quả là các quần xã hiện hữu thay đổi cấu trúc và thành phần, trữ lượng giảm sút.
- Nhiệt độ tăng làm cho nguồn thuỷ hải sản bị phân tán. Các loại cá nhiệt đới kém giá trị kinh tế tăng lên, các loài cá cận nhiệt đới có giá trị kinh tế cao bị giảm đi hoặc mất hẳn. Cá ở các rạn san hô đa phần bị tiêu diệt.
- Các loài thực vật nổi, mắt xích đầu tiên của chuỗi thức ăn cho động vật nổi bị huỷ diệt, làm giảm mạnh động vật nổi, do đó làm giảm nguồn thức ăn chủ yếu của các động vật tầng giữa và tầng trên.
5.1.5 Tác động của BĐKH với ngành năng lượng - giao thông vận tải
Nước biển dâng ảnh hưởng tới hoạt động của các dàn khoan được xây dựng trên biển.
 Các hải cảng bao gồm cầu tàu, bến bãi, nhà kho. Tuyến đường sắt Bắc - Nam và các tuyến giao thông nằm sát biển, 
Nhiệt độ tăng cũng làm tăng chi phí thông gió, gia tăng tiêu thụ điện cho sinh hoạt và chi phí làm mát trong các ngành công nghiệp thương mại. 
Nhiệt độ tăng kèm theo lượng bốc hơi tăng kết hợp với sự thất thường trong chế độ mưa dẫn đến thay đổi lượng nước dự trữ và lưu lượng vào của các hồ thuỷ điện.
5.1.6 Tác động của BĐKH với sức khoẻ con người
 - Nhiệt độ tăng lên làm tăng tác động tiêu cực đối với sức khoẻ con người, dẫn đến gia tăng một số nguy cơ đối với tuổi già, người mắc bệnh tim mạch, bệnh thần kinh. Tình trạng nóng lên làm thay đổi cấu trúc mùa nhiệt hàng năm. Ở miền Bắc, mùa đông sẽ ấm lên, dẫn tới thay đổi đặc tính trong nhịp sinh học của con người.
- BĐKH làm tăng khả năng xảy ra một số bệnh nhiệt đới: sốt rét, sốt xuất huyết, làm tăng tốc độ sinh trưởng và phát triển nhiều loại vi khuẩn và côn trùng, vật chủ mang bệnh, làm tăng số lượng người bị bệnh nhiễm khuẩn dễ lây lan.
                                              TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.	Thông báo đầu tiên của Việt Nam cho Công ước Khung của Liên hiệp quốc về Biến đổi khí hậu.
2.	IPCC: Biến đổi khí hậu,1994.
3.	Nguyễn Đức Ngữ, Nguyễn Trọng Hiệu: Khí hậu và Tài Nguyên Khí hậu Việt Nam- Nhà xuất bản Nông nghiệp - 2004.
4.	Vũ Tự Lập: Địa lý tự nhiên Việt Nam - Hà Nội, 1999.
5.	Viện Khí tượng Thủy văn: Tuyển tập công trình nghiên cứu Biến đổi khí hậu - tập I,tập II, 1996.